Depremler Nasıl ve Neden Olur?

Depremler, Dünya'nın en dış katmanı olan ve "litosfer" adı verilen devasa kaya plakalarının (tektonik plakalar) hareketleri sonucu meydana gelir. Bu plakalar, altlarındaki daha akışkan olan manto tabakası üzerinde sürekli olarak yavaşça hareket ederler. Hareketleri sırasında birbirlerine sürtünür, sıkıştırır veya birbirlerinin altına dalarlar.

Plakaların kenarları pürüzsüz olmadığı için, bu hareketler sırasında birbirlerine takılırlar ve hareket edemezler. Ancak alttaki kuvvetler plakaları itmeye devam ettiği için, bu takılma noktalarında (fay hatları) muazzam bir gerilim ve enerji birikir. Bu biriken enerji, kayaların dayanma sınırını aştığında, plaka aniden kırılarak veya kayarak birikmiş olan tüm enerjiyi serbest bırakır. Bu ani enerji boşalması, sismik dalgalar halinde yeryüzüne yayılır ve yeryüzünün sarsılmasına, yani depreme neden olur. Depremin merkez üssü, bu kırılmanın başladığı yerin tam üzerindeki noktadır.

Kelimeler: deprem, tektonik plaka, fay hattı, jeoloji, sismoloji, yer bilimi