Dönen Bir Topaç (Spinning Top) Nasıl Ayakta Kalır?
Dönen bir topacın, yer çekimine meydan okuyarak devrilmeden dik durabilmesi, "jiroskopik etki" veya "açısal momentumun korunumu" adı verilen bir fizik prensibi sayesinde gerçekleşir.
Her dönen cisim, "açısal momentum" adı verilen bir fiziksel niceliğe sahiptir. Bu, cismin hem kütlesine, hem dönüş hızına hem de şekline bağlıdır. Açısal momentumun korunumu ilkesine göre, dış bir tork (döndürme kuvveti) uygulanmadığı sürece, bir sistemin toplam açısal momentumu sabit kalır. Bu, sadece miktarının değil, "yönünün" de sabit kalması gerektiği anlamına gelir. Bir topaç hızla döndüğünde, büyük bir açısal momentum kazanır ve bu momentumun yönü, topacın dönüş ekseni boyuncadır. Topaç, bu dönüş ekseninin yönünü korumaya çalışır. Yer çekimi, topacı devirmeye çalışan bir tork uygular. Ancak, topacın büyük açısal momentumu, bu devirici torka karşı direnir ve bunun yerine, topacın dönüş ekseninin yavaşça "yalpalamasına" (presesyon) neden olur. Dönüş hızı yeterince yüksek olduğu sürece, bu yalpalamalı hareketle dengede kalır.
Kelimeler: topaç, jiroskopik etki, açısal momentum, fizik, mekanik, eylemsizlik, presesyon
İlgini Çekebilir
"Adli Dilbilim" (Forensic Linguistics) Nedir?
Adli dilbilim, hukuki süreçlerde, dilbilimsel kanıtların analiz edilmesi ve yorumlanmasıyla adalete yardımcı olan bir uygulamalı dilbilim dalıdır. Uzm...
GörüntülePug Nedir?
Pug, kökeni Antik Çin'e dayanan, kırışık ve basık yüzü, büyük ve yuvarlak gözleri ve kıvrık kuyruğu ile tanınan, küçük bir süs köpeği ırkıdır. "Multum...
GörüntülePlazma (Maddenin Dördüncü Hali) Nedir?
Plazma, genellikle "maddenin dördüncü hali" olarak adlandırılır ve evrende en bol bulunan madde formudur. Yıldızlar, şimşekler ve auroralar plazmadan ...
GörüntüleOyunun Koruyucuları: IFAB Nedir?
IFAB (The International Football Association Board - Uluslararası Futbol Birliği Kurulu), futbol oyun kurallarını belirleyen ve değiştiren tek yetkili...
GörüntüleKız Kulesi Nedir?
Kız Kulesi, İstanbul Boğazı'nın Marmara Denizi'ne yakın, Salacak açıklarındaki küçük bir adacık üzerine inşa edilmiş, şehrin en romantik ve en gizemli...
GörüntüleDoberman Nedir?
Doberman Pinscher, 19. yüzyılın sonlarında Almanya'da, Louis Dobermann adında bir vergi memuru tarafından, kendisini görevleri sırasında koruyacak, ze...
GörüntüleOtomobillerdeki Katalitik Konvertör Ne İşe Yarar?
Katalitik konvertör, bir otomobilin egzoz sisteminde bulunan ve içten yanmalı motorun ürettiği zararlı gazları, daha az zararlı maddelere dönüştüren b...
GörüntüleGerontoloji (Yaşlanma Bilimi) Neyi İnceler?
Gerontoloji, yaşlanma sürecini ve yaşlılık dönemini sosyal, psikolojik, bilişsel, kültürel ve biyolojik açılardan inceleyen çok disiplinli bir bilim d...
GörüntüleEvde Kolay ve Pratik Makarna Yapımı
Kendi elinizle taze makarna yapmak, marketten alınan makarnalara kıyasla çok daha lezzetli ve tatmin edicidir. Sadece birkaç temel malzeme ve biraz sa...
GörüntüleAsit Yağmurları Nasıl Oluşur?
Asit yağmurları, fosil yakıtların (kömür, petrol, doğal gaz) yakılması sonucu atmosfere salınan "kükürt dioksit" (SO²) ve "azot oksitlerin" (NOx) su b...
Görüntüle