Psikolojide "Klasik Koşullanma" (Pavlov'un Köpekleri) Nedir?

Klasik koşullanma, bir organizmanın, başlangıçta nötr olan bir uyaranı, doğal bir tepkiyi tetikleyen bir uyaranla ilişkilendirerek, zamanla nötr uyarana karşı da aynı tepkiyi vermeyi öğrendiği bir öğrenme biçimidir. Bu kavram, Rus fizyolog Ivan Pavlov'un köpekler üzerindeki ünlü deneyiyle ortaya çıkmıştır.

Pavlov, köpeklerin yiyecek (koşulsuz uyaran) gördüklerinde doğal olarak salya (koşulsuz tepki) salgıladıklarını biliyordu. Deneyinde, köpeklere yiyecek vermeden hemen önce, başlangıçta hiçbir anlam ifade etmeyen bir zil (nötr uyaran) çalmaya başladı. Bu işlemi birçok kez tekrarladıktan sonra, köpeklerin sadece zil sesini duyduklarında bile, ortada yiyecek olmamasına rağmen salya salgılamaya başladıklarını fark etti. Bu durumda, zil artık "koşullu uyaran", zil sesine karşı salya salgılama ise "koşullu tepki" haline gelmişti. Köpek, zil sesi ile yiyecek arasında bir bağ kurmuş ve öğrenmişti. Bu deney, öğrenmenin basit bir çağrışım yoluyla nasıl gerçekleşebileceğini göstermiştir ve davranışçı psikolojinin temelini oluşturur.

Kelimeler: klasik koşullanma, pavlov, davranışçılık, psikoloji, öğrenme, koşullu tepki