"Batık Maliyet Safsatası" (Sunk Cost Fallacy) Nedir?

"Batık maliyet safsatası", bir projeye veya girişime daha önce önemli miktarda zaman, para veya çaba harcandığı için, o projenin gelecekte başarılı olma ihtimali düşük olsa bile ona yatırım yapmaya devam etme yönündeki mantıksız eğilimdir.

Bu bilişsel yanlılığın temelinde, geçmişteki yatırımları "boşa gitmiş" olarak kabul etmekten kaçınma isteği yatar. Karar verilirken, rasyonel olan sadece gelecekteki potansiyel kazanç ve kayıpları değerlendirmektir; geçmişte harcanan ve geri alınamayan "batık maliyetler"in kararı etkilememesi gerekir. Örneğin, sıkıcı bir filmi sırf bilet parası verdiğiniz için sonuna kadar izlemek, kâr etmeyen bir işe sırf çok para yatırdığınız için para pompalamaya devam etmek veya mutsuz bir ilişkiyi sırf çok zaman harcadığınız için bitirememek bu safsatanın tipik örnekleridir. İnsanlar, "zararın neresinden dönsen kardır" demek yerine, kayıptan kaçınma güdüsüyle mantıksız kararlar alabilirler.

Kelimeler: batık maliyet safsatası, sunk cost fallacy, bilişsel yanlılık, psikoloji, ekonomi, karar verme