Bilgisayarda "Sonlu Durum Makinesi" (Finite State Machine) Nedir?

Sonlu durum makinesi (Finite State Machine - FSM) veya sonlu otomat, belirli bir zamanda, sınırlı sayıda "durum"dan (state) sadece birinde bulunabilen bir davranış modelidir. Bilgisayar biliminde ve elektronikte, bir sistemin davranışını modellemek için yaygın olarak kullanılır.

Bir FSM, beş temel bileşenden oluşur: 1. Sonlu Sayıda Durum Kümesi: Makinenin içinde bulunabileceği tüm olası durumlar (örn: "kilitli", "kilitsiz"). 2. Sonlu Sayıda Girdi (Input) Alfabesi: Makinenin kabul edebileceği tüm girdiler (örn: "kart okutuldu", "şifre girildi"). 3. Geçiş Fonksiyonu: Mevcut bir durumda, belirli bir girdi alındığında, makinenin hangi yeni duruma geçeceğini tanımlayan kurallar. 4. Başlangıç Durumu: Makinenin çalışmaya başladığı ilk durum. 5. Bitiş (Kabul) Durumu/Durumları: Belirli bir görevin başarıyla tamamlandığını gösteren durumlar. Bir turnike, FSM için klasik bir örnektir. "Kilitli" (başlangıç durumu) bir turnikeye "jeton atma" (girdi) eylemi, onu "Kilitsiz" (yeni durum) durumuna geçirir. "İtme" (girdi) eylemi ise, tekrar "Kilitli" durumuna döndürür. Otomatlar, dil işlemciler, ağ protokolleri ve video oyunlarındaki yapay zeka davranışları gibi birçok sistem bu basit ama güçlü modele dayanır.

Kelimeler: sonlu durum makinesi, finite state machine, fsm, bilgisayar bilimi, teori, otomat, algoritma