Birleşmiş Milletler "Mülteci" Statüsünü Nasıl Tanımlar?

Birleşmiş Milletler'in 1951 tarihli Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşmesi (Cenevre Sözleşmesi), uluslararası mülteci hukukunun temelini oluşturur ve bir "mülteci"nin kim olduğunu tanımlar. Bu tanım, bir kişinin keyfi olarak değil, belirli ve ciddi nedenlerle korunma ihtiyacı içinde olduğunu vurgular.

Sözleşme'nin 1. Maddesi'ne göre mülteci, "ırkı, dini, tabiiyeti, belirli bir toplumsal gruba mensubiyeti veya siyasi düşünceleri yüzünden, zulme uğrayacağından haklı sebeplerle korktuğu için vatandaşı olduğu ülkenin dışında bulunan ve o ülkenin korumasından yararlanamayan veya söz konusu korku nedeniyle yararlanmak istemeyen" kişidir. Bu tanımın kilit unsurları, "haklı bir zulüm korkusu" ve bu korkunun belirli nedenlere (ırk, din, siyaset vb.) dayanmasıdır. Ekonomik nedenlerle (daha iyi bir iş bulmak için) veya doğal afetler nedeniyle ülkesini terk eden kişiler, bu tanım kapsamında mülteci olarak kabul edilmezler ve genellikle "göçmen" olarak sınıflandırılırlar. Mülteci statüsü kazanan bir kişi, "geri göndermeme" (non-refoulement) ilkesi uyarınca, hayatının veya özgürlüğünün tehlike altında olacağı bir ülkeye geri gönderilemez.

Kelimeler: mülteci, cenevre sözleşmesi, birleşmiş milletler, uluslararası hukuk, sığınmacı, non-refoulement