Biyolojide "Partenogenez" (Döllenmesiz Üreme) Nedir?

Partenogenez (Yunanca "bakire üreme"), bir dişi gametin (yumurta hücresi), bir erkek gameti (sperm) tarafından döllenmeden gelişerek yeni bir birey oluşturduğu bir eşeysiz üreme biçimidir. Bu, doğada bazı bitki, böcek, sürüngen, amfibi ve balık türlerinde görülen ilginç bir üreme stratejisidir.

Partenogenezde, ortaya çıkan yavru genellikle annenin genetik bir kopyasıdır (klon), ancak bazı türlerde kromozomların yeniden düzenlenmesiyle genetik çeşitlilik de görülebilir. Bu üreme şekli, türlere belirli avantajlar sağlar. Özellikle, erkek bireylerin az olduğu veya hiç olmadığı durumlarda veya popülasyonun hızla artması gereken istikrarlı çevre koşullarında, üremenin devam etmesini garanti eder. Eş arama ve çiftleşme gibi enerji ve zaman gerektiren süreçleri ortadan kaldırır. Yaprak bitleri, su pireleri, arılar (erkek arılar döllenmemiş yumurtalardan gelişir), bazı karınca türleri ve hatta Komodo ejderi ile bazı kertenkele ve yılan türlerinde partenogenez gözlemlenmiştir.

Kelimeler: partenogenez, döllenmesiz üreme, eşeysiz üreme, biyoloji, zooloji, genetik, klon