Dilde "Kontronim" (Contronym) Nedir?

Kontronim, aynı kelimenin, bağlama göre birbirine zıt veya çelişkili iki anlama gelebildiği, dilin ilginç ve kafa karıştırıcı bir özelliğidir. Bu kelimeler "auto-antonym" veya "Janus kelimeleri" (Roma mitolojisindeki iki yüzlü tanrı Janus'a atfen) olarak da bilinir.

Türkçede bu duruma rastlamak zordur, ancak İngilizcede birçok örneği vardır: Sanction: Hem "onaylamak, izin vermek" (to sanction a plan) hem de "yaptırım uygulamak, cezalandırmak" (to impose sanctions) anlamına gelir. Oversight: Hem "gözetim, denetim" (committee oversight) hem de "gözden kaçırma, hata" (a critical oversight) anlamındadır. Dust: Hem "tozunu almak, temizlemek" (to dust the furniture) hem de "üzerine toz serpmek, kaplamak" (to dust a cake with sugar) demektir. Cleave: Hem "yarmak, ayırmak" hem de "yapışmak, sadık kalmak" anlamlarına gelebilir. Bu kelimelerin zıt anlamları genellikle farklı etimolojik kökenlerden gelir veya zamanla mecazi kullanımlarla gelişir. Anlamları, sadece cümlenin genel bağlamından çıkarılabilir.

Kelimeler: kontronim, contronym, auto-antonym, dilbilim, kelime, anlam, ingilizce