Göçmen Kuşlar Yollarını Nasıl Kaybetmeden Bulur?

Göçmen kuşların binlerce kilometrelik yolculuklarında yönlerini şaşırmadan bulabilmeleri, birden fazla navigasyon sistemini bir arada kullandıkları karmaşık bir yetenektir. Bu sistemlerden en temeli, içgüdüsel bir "güneş pusulası"dır. Kuşlar, günün hangi saatinde Güneş'in gökyüzünün neresinde olması gerektiğini içsel bir biyolojik saatle bilirler ve buna göre yönlerini ayarlarlar.

Güneş olmadığında, özellikle gece yolculuk yapan kuşlar, yıldızların konumunu kullanarak yön bulurlar. Kutup Yıldızı gibi sabit yıldızların etrafındaki takım yıldızların desenlerini tanıyarak kuzey-güney eksenini belirleyebilirler. En şaşırtıcı yetenekleri ise Dünya'nın manyetik alanını "görebilmeleri" veya hissedebilmeleridir. Gözlerinde bulunan "kriptokrom" adlı bir proteinin, manyetik alana karşı hassas olduğu ve kuşun beynine manyetik alan çizgilerinin bir tür görsel haritasını gönderdiği düşünülmektedir. Bu manyetik duyu, onlara bulutlu havalarda bile hassas bir yön bilgisi sağlar. Ayrıca koku ve alçak frekanslı sesler gibi diğer ipuçlarını da kullandıkları düşünülmektedir.

Kelimeler: göçmen kuşlar, navigasyon, manyetik alan, biyoloji, ornitoloji, hayvan davranışı