Kum Tepeleri Nasıl Oluşur ve Neden Hareket Eder?

Kum tepeleri, rüzgarın kum tanelerini taşıyıp belirli bir alanda biriktirmesiyle oluşan dinamik yeryüzü şekilleridir. Oluşum süreci, rüzgarın kum tanelerini yerden havalandırıp "saltasyon" (sıçrayarak taşıma) ve "sürüklenme" (yerde yuvarlayarak taşıma) yoluyla hareket ettirmesiyle başlar. Rüzgarın hızı bir engelle (bir kaya, bir bitki veya küçük bir kum birikintisi) karşılaştığında veya yavaşladığında, taşıdığı kum tanelerini bırakır.

Bu ilk birikinti, zamanla büyüyerek bir kum tepesi oluşturur. Kum tepelerinin karakteristik bir şekli vardır: rüzgara bakan tarafı daha az eğimli (rüzgarüstü yamaç), rüzgarın estiği yönün tersindeki tarafı ise daha diktir (rüzgaraltı yamaç veya kayma yüzü). Rüzgar, kum tanelerini rüzgarüstü yamaçtan yukarı doğru taşır ve tepenin zirvesine ulaştığında taneler rüzgaraltı yamaca doğru dökülür. Bu sürekli kum taşıma ve biriktirme süreci, kum tepesinin rüzgar yönünde yavaş yavaş "hareket etmesine" veya göç etmesine neden olur. Bu hareket, yılda birkaç metreden onlarca metreye kadar değişebilir.

Kelimeler: kum tepesi, çöl, kıyı, rüzgar erozyonu, jeoloji, coğrafya

İlgini Çekebilir

"API" (Uygulama Programlama Arayüzü) Nedir?

API (Application Programming Interface - Uygulama Programlama Arayüzü), iki farklı yazılım uygulamasının, birbirleriyle konuşmasını, veri alışverişi y...

Görüntüle
Neden insanlar parmak izine sahiptir?

Parmak izleri cilt yüzeyindeki ter ve yağ tutarak kavrama kolaylığı sağlar.Ayrıca her bireye özgü kimlik oluşturur.

Görüntüle
Bir İçecek Sifonu Nasıl Çalışır?

Bir içecek sifonu (soda sifonu gibi), gazlı bir içeceği basınç altında tutarak ve istendiğinde dağıtarak çalışır. Temel olarak bir basınçlı kap, bir d...

Görüntüle
Kendini Kargo Kutusunda Özgürlüğe Postalamanın Hikayesi: Henry "Box" Brown

Henry "Box" Brown, 19. yüzyıl Amerika'sında, kölelikten kaçmak için kendisini Virginia'dan, köleliğin yasak olduğu Pensilvanya'ya, ahşap bir kargo kut...

Görüntüle
Beyaz kar neden diğer renkleri yansıtır?

Kar taneleri çok sayıda buz kristalinden oluşur ve ışığı yansıtır.Bu yüzden kar beyaz ve parlak görünür.

Görüntüle
Bir Dürbün Uzaktaki Nesneleri Nasıl Yakınlaştırır?

Bir dürbünün uzaktaki nesneleri daha büyük ve daha yakın göstermesi, içinde bulunan bir dizi mercek sayesinde ışığın bükülmesi ve büyütülmesi prensibi...

Görüntüle
Bayatlayan Ekmek Neden Sertleşir, Kurabiye Neden Yumuşar?

Bu zıt gibi görünen durumun arkasında aynı kimyasal süreç yatar: "nişasta retrogradasyonu". Ekmek pişirildiğinde, undaki nişasta molekülleri suyu emer...

Görüntüle
"ESC" (Escape) Tuşunun Kökeni Nedir?

ESC (Escape - Kaçış) tuşu, günümüz klavyelerinin sol üst köşesinde bulunan ve genellikle bir işlemi iptal etmek, bir menüden çıkmak veya bir programı ...

Görüntüle
Voynich El Yazması'nın Gizemi Nedir?

Voynich El Yazması, 15. yüzyıl başlarına tarihlendirilen, bilinmeyen bir dilde ve alfabeyle yazılmış, içinde ne olduğu anlaşılamayan bitki, astronomik...

Görüntüle
Bahçe Seraları (Greenhouse) İçeriyi Nasıl Sıcak Tutar?

Bir seranın içi, dışarıdan daha sıcak kalır. Bu olayın temel nedeni, genellikle sanıldığı gibi sadece "sera etkisi" (kızılötesi ışınların hapsolması) ...

Görüntüle