Mars'ın Kutuplarında Ne Var?

Mars, tıpkı Dünya gibi, kuzey ve güney kutup bölgelerinde belirgin buzullara veya "kutup başlıklarına" (polar ice caps) sahiptir. Ancak Mars'ın kutup başlıkları, Dünya'dakilerden farklı olarak iki ana katmandan oluşur: su buzu ve karbondioksit buzu (kuru buz).

Mevsimsel Değişim: Mars'ın kutup başlıklarının boyutu, gezegenin mevsimlerine göre dramatik bir şekilde değişir. Mars'ın bir yarım küresinde kış olduğunda, o kutuptaki sıcaklıklar aşırı derecede düşer. Bu, atmosferdeki karbondioksitin donarak yüzeyde birikmesine ve mevsimsel bir karbondioksit buzu (kuru buz) tabakası oluşturmasına neden olur. Bu tabaka, kış boyunca kutup başlığının boyutunu önemli ölçüde büyütür. İlkbahar geldiğinde ise, Güneş ışığıyla birlikte bu kuru buz tabakası doğrudan gaz haline geçer ("süblimleşir") ve atmosfere geri dönerek kutup başlığının küçülmesine yol açar.

Kalıcı Buzullar: Bu mevsimsel kuru buz tabakasının altında, çok daha kalın ve kalıcı bir buzul katmanı bulunur. Bu kalıcı başlıklar, hem su buzundan hem de daha fazla karbondioksit buzundan oluşur. Kuzey kutup başlığı, güneydekinden daha büyüktür ve büyük ölçüde su buzundan oluşur. Güney kutup başlığı ise daha küçük olup, üzerinde kalıcı bir kuru buz katmanı da barındırır.

Su Rezervuarı: Mars'ın kutuplarında kilitli halde bulunan bu devasa su buzu rezervuarları, gezegendeki bilinen en büyük su kaynağıdır. Gelecekte Mars'a gönderilecek insanlı görevler için potansiyel bir su, oksijen ve roket yakıtı kaynağı olarak görülmeleri, onları bilimsel araştırmalar için son derece önemli hedefler haline getirmektedir.

Kelimeler: mars, marsın kutupları, gezegenler, bilim, astronomi, su buzu, kuru buz, kutup başlığı

İlgini Çekebilir

"Fosil Yakıtlar" (Kömür, Petrol, Doğal Gaz) Nasıl Oluştu?

Fosil yakıtlar, milyonlarca yıl önce yaşamış olan bitki ve hayvanların, öldükten sonra yerin altında, yüksek basınç ve sıcaklığa maruz kalarak kimyasa...

Görüntüle
Yüzmede Diskvalifikasyon Nedenleri Nelerdir?

Diskvalifikasyon (DQ), bir yüzücünün, yarış sırasında bir kuralı ihlal etmesi nedeniyle, o yarıştan çıkarılması ve derecesinin geçersiz sayılmasıdır. ...

Görüntüle
Jeotermal Enerji Santrali Nasıl Elektrik Üretir?

Jeotermal enerji, Dünya'nın çekirdeğinden gelen ve yerkabuğunun altında depolanan ısı enerjisidir. Jeotermal enerji santralleri, bu ısıyı kullanarak e...

Görüntüle
Kediler Neden Dört Ayak Üstüne Düşer?

Kedilerin, yüksekten düştüklerinde havada dönerek patilerinin üzerine inme yeteneği, "doğrulma refleksi" (righting reflex) olarak bilinen, olağanüstü ...

Görüntüle
Bazı Gezegenlerin Neden Halkaları Vardır?

Güneş Sistemi'mizdeki gaz devleri olan Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'ün halkaları vardır. Bu halkalar, katı ve tek bir yapıdan ziyade, gezegenin y...

Görüntüle
Neden Bazen Bir Müziği Dinlerken İstemsizce Ritim Tutarız?

Müzik dinlerken ayağımızla, başımızla veya parmaklarımızla istemsizce ritim tutma eğilimimiz, beynimizin müzik ve hareket arasındaki güçlü bağlantısıy...

Görüntüle
Fermantasyon Nedir? (Yoğurt ve Ekmek Mayalanması)

Fermantasyon, mikroorganizmaların (bakteri, maya, küf gibi) bir maddeyi kimyasal olarak parçalayarak enerji elde ettiği metabolik bir süreçtir. Bu sür...

Görüntüle
Bakterilerde "Yatay Gen Transferi" Nedir?

Yatay gen transferi (Horizontal Gene Transfer - HGT), bir organizmanın, kendi atalarından (dikey transfer) değil, aynı nesildeki başka bir organizmada...

Görüntüle
Diller Arasındaki "Alıntı Kelimeler" (Loanwords) Nasıl Oluşur?

Alıntı kelime (loanword), bir dilin, başka bir dilden ödünç alarak kendi kelime hazinesine kattığı kelimedir. Bu, dillerin doğası gereği durağan değil...

Görüntüle
"Tüy Yumağı" (Hairball) Nedir?

"Tüy yumağı" (Hairball), bir kedinin, kendini temizlerken (yalarken) yuttuğu tüylerin, midesinde birikerek sindirilememesi ve daha sonra kusma yoluyla...

Görüntüle