"Tifo Mary" (Typhoid Mary) Kimdi ve Neden Tehlikeliydi?

"Tifo Mary", asıl adı Mary Mallon olan ve 20. yüzyılın başlarında ABD'de yaşayan İrlandalı bir aşçıydı. Kendisi hiç hastalanmamasına rağmen, "tifo" hastalığına neden olan Salmonella Typhi bakterisinin asemptomatik (belirti göstermeyen) bir taşıyıcısıydı.

Mary, çalıştığı zengin ailelerin evlerinde aşçılık yaparken, farkında olmadan hizmet ettiği kişilere tifo bulaştırıyordu. Gittiği her evde, kısa bir süre sonra aile üyeleri arasında bir tifo salgını başlıyordu. Sağlık yetkilileri, salgınları araştırırken, olayların her zaman Mary Mallon'un çalıştığı yerlerde meydana geldiğini fark ettiler. Mary, sağlıklı olduğuna inandığı ve hastalığı yaydığına inanmadığı için test vermeyi ve aşçılığı bırakmayı reddetti.

Sonunda, halk sağlığını korumak amacıyla zorla yakalandı ve toplamda 26 yıl boyunca, New York'taki bir adada karantinada tutuldu. Hikayesi, taşıyıcı bir bireyin bir hastalığı nasıl sessizce yayabileceğinin ve bireysel özgürlükler ile kamu sağlığı arasındaki karmaşık dengenin trajik bir örneğidir. En az 51 kişiye tifo bulaştırdığı ve bunlardan üçünün ölümüne neden olduğu düşünülmektedir.

Kelimeler: tifo mary, mary mallon, tifo, salgın, tıp tarihi, taşıyıcı, şaşırtıcı hikayeler

İlgini Çekebilir

Bir Ampul Nasıl Işık Verir?

Geleneksel bir akkor ampul, elektrik enerjisini, son derece ısınan bir tel aracılığıyla ışığa dönüştürerek çalışır. Bu, "akkorluk" (incandescence) pre...

Görüntüle
Neden bazı ağaçlar yaprak döker?

Yaprak dökme, su kaybını önlemek ve kışa hazırlık için bir adaptasyondur.Bitkiler böylece zor koşullardan korunur.

Görüntüle
Bir Salyangoz Kabuğunun İçindeyken Nasıl Nefes Alır?

Kara salyangozları, kabuklarının içine tamamen çekildiklerinde bile nefes almaya devam edebilmek için özel bir solunum sistemine sahiptir. Akciğerli s...

Görüntüle
Tuz, Buzun Erimesini Nasıl Hızlandırır?

Tuzun, buzlu yollara veya dondurma yapımında kullanılan buzun üzerine serpildiğinde, buzu eritmesi veya daha doğrusu erime sürecini hızlandırması, "do...

Görüntüle
"Angle Snapping" (Açı Yakalama) Nedir?

"Angle snapping" veya "açı yakalama" (bazen "çizgi düzeltme" olarak da adlandırılır), bazı fare sensörlerinde bulunan ve kullanıcının fare hareketleri...

Görüntüle
Maillard Reaksiyonu Nedir? (Yiyeceklerin Kızarması)

Maillard (Meylard) reaksiyonu, ekmeğin kabuğundan kahvenin aromasına, kızarmış etten patates kızartmasına kadar birçok yiyeceğin o kendine has lezzetl...

Görüntüle
"APU" (Hızlandırılmış İşlem Birimi) Nedir?

APU (Accelerated Processing Unit - Hızlandırılmış İşlem Birimi), AMD tarafından geliştirilen ve pazarlanan, hem bir Merkezi İşlem Birimi'ni (CPU) hem ...

Görüntüle
Transistör Nedir?

Transistör, bir elektronik sinyali veya elektrik gücünü yükseltmek (amplifikasyon) veya açıp kapatmak (anahtarlama) için kullanılan, yarı iletken bir ...

Görüntüle
Neden bazı bitkiler tırmanır?

Tırmanma, ışık almak ve alan kazanmak için gelişmiş bir stratejidir.Bu bitkiler diğer bitkilerin üzerine çıkarak büyür.

Görüntüle
Uğur Böceği Nedir?

Uğur böceği, Coccinellidae familyasına ait, genellikle parlak kırmızı veya turuncu renkli, üzerinde siyah benekler bulunan, kubbeli bir gövdeye sahip ...

Görüntüle