Tıpta "İyatrojenez" (Iatrogenesis) Ne Anlama Gelir?
İyatrojenez (Yunanca "iatros" - hekim ve "genesis" - köken), bir tıbbi müdahale, teşhis, tedavi veya bir sağlık profesyonelinin tavsiyesi sonucu, hastada kasıtsız olarak ortaya çıkan olumsuz bir etki, sağlık sorunu veya komplikasyon anlamına gelir.
Bu, tıbbi bir hata olmak zorunda değildir; doğru ve standartlara uygun bir şekilde yapılan bir müdahalenin istenmeyen bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir. İyatrojenik durumlar çok geniş bir yelpazeyi kapsar. Örnekler arasında, bir ilacın beklenmedik bir yan etkisi, bir ameliyat sonrası gelişen enfeksiyon, tanısal bir prosedür sırasında bir organın zarar görmesi, hastane enfeksiyonları veya bir doktorun yanlış teşhisinin veya kötü iletişiminin neden olduğu psikolojik stres yer alabilir. Bu kavram, her tıbbi müdahalenin potansiyel riskler taşıdığını ve "önce zarar verme" (primum non nocere) ilkesinin tıpta neden bu kadar önemli olduğunu vurgular.
Kelimeler: iyatrojenez, iatrogenesis, tıp, yan etki, komplikasyon, tıbbi hata, hasta güvenliği
İlgini Çekebilir
"Geri Bildirim Döngüsü" (Feedback Loop) Kavramı Nedir? (Pozitif ve Negatif)
Geri bildirim döngüsü, bir sistemin çıktısının (sonucunun), o sistemin gelecekteki davranışını etkilemek için tekrar sisteme "geri beslendiği" bir sür...
Görüntüle"Pioneer Anomali"si Neydi?
"Pioneer anomalisi", 1970'lerde fırlatılan Pioneer 10 ve 11 uzay araçlarının, Güneş Sistemi'nin dışına doğru yolculukları sırasında, bilinen tüm kütle...
GörüntüleNükleer enerji nasıl üretilir?
Nükleer enerji, atom çekirdeklerinin bölünmesi (fisyon) sonucu açığa çıkan ısı ile üretilir. Bu ısı, suyu buhara dönüştürerek türbinleri çalıştırır.Ka...
GörüntüleTarihte "Baharat Ticareti"nin Rolü Neydi?
Baharat ticareti, Orta Çağ'dan Yeni Çağ'ın başlarına kadar, dünya ekonomisini ve siyasetini şekillendiren en kazançlı ve en önemli ticari faaliyetlerd...
GörüntüleNeden Bazı İnsanlar Yükseklikten Korkar (Akrofobi)?
Yükseklik korkusu veya akrofobi, kişinin yüksek yerlerdeyken yoğun ve mantıksız bir korku ve panik yaşaması durumudur. Bu, hafif bir endişeden, hayatı...
Görüntüle"Beyaz Çikolata" Gerçekten Çikolata mıdır?
Bu soru, çikolata meraklıları arasında sıkça tartışılan bir konudur. Teknik ve yasal tanımlara göre cevap, biraz karmaşıktır. Bir ürünün "çikolata" ol...
GörüntüleGitHub Nedir?
GitHub, yazılım geliştirme projeleri için bir "sürüm kontrol" ve "iş birliği" platformudur. Temelinde "Git" adı verilen bir teknoloji yatar ve gelişti...
GörüntüleLazer Işığı Nasıl Üretilir?
Lazer (LASER: Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation), sıradan ışıktan farklı olarak tek renkli (monokromatik), aynı fazda ve aynı yö...
GörüntüleNeden Hıçkırık Tutar?
Hıçkırık, göğüs kafesi ile karın boşluğunu ayıran ve solunumda kilit rol oynayan "diyafram" kasının, istemsiz ve ani bir şekilde kasılması (spazm) son...
GörüntüleEvde Doğal Saç Maskeleri Nasıl Hazırlanır?
Kimyasal içerikli saç ürünleri yerine, evde kolayca bulabileceğiniz malzemelerle saç tipinize uygun doğal maskeler hazırlayabilirsiniz. Doğal saç mask...
Görüntüle