Tsunami Nasıl Oluşur?

Tsunami, genellikle okyanus tabanında meydana gelen büyük ve ani bir dikey yer değiştirme sonucu oluşan dev dalga serisidir. Tsunamilerin en yaygın nedeni, okyanus altındaki depremlerdir.

Özellikle, bir tektonik levhanın diğerinin altına daldığı "dalma-batma zonlarında" meydana gelen büyük depremler (genellikle 7.5 büyüklüğünden fazla) tsunamileri tetikler. Deprem sırasında, üstteki levha aniden yukarı doğru fırlayarak üzerindeki devasa su kütlesini de yukarı iter. Yer çekimi bu kabaran suyu aşağı çekerken, enerji her yöne doğru yayılan ve saatte 800 kilometre hıza ulaşabilen dalgalar oluşturur. Açık okyanusta bu dalgaların yüksekliği azdır ve fark edilmeyebilir. Ancak sığ kıyı sularına yaklaştıkça hızları azalır ve enerjileri sıkışarak dalga yükseklikleri onlarca metreye ulaşabilir, bu da karada büyük yıkıma neden olur. Deniz altı volkanik patlamaları ve büyük heyelanlar da tsunamiye neden olabilir.

Kelimeler: tsunami, deprem, okyanus, dalma-batma zonu, jeoloji, sismoloji, doğal afet

İlgini Çekebilir

Psikolojide "Jamais Vu" Hissi Nedir?

"Jamais vu" (Fransızca "asla görülmedi"), déjà vu'nün tam tersi olan, son derece tanıdık bir yerin, kişinin veya kelimenin, aniden tuhaf, yabancı ve d...

Görüntüle
Tarihteki İlk "Bilgisayar Hatası" (Computer Bug) Gerçekten Bir Güve miydi?

Evet, bir bilgisayar sistemindeki bir hatayı veya sorunu tanımlamak için kullanılan "bug" (böcek) teriminin kökeni, gerçekten de bir güveye dayanır. B...

Görüntüle
Kütle Çekimini Yeniden Tanımlayan Teori: Genel Görelilik

Genel Görelilik Teorisi, Albert Einstein tarafından 1915'te yayınlanan ve kütle çekimini Newton'un anladığı gibi bir "kuvvet" olarak değil, kütle ve e...

Görüntüle
Ekonominin Küçülme Dönemi: Durgunluk (Resesyon) Nedir?

Durgunluk veya resesyon, bir ülke ekonomisindeki ekonomik faaliyetlerde önemli ve yaygın bir yavaşlama dönemidir. Teknik olarak en yaygın tanımı, bir ...

Görüntüle
Piyasanın Görünmez Eli: Arz ve Talep Kanunu Nedir?

Arz ve Talep, bir piyasa ekonomisindeki en temel model olup, bir mal veya hizmetin fiyatının ve üretilen miktarının nasıl belirlendiğini açıklar. Bu k...

Görüntüle
"Tünel Açma Makinesi" (TBM) Nedir?

Tünel Açma Makinesi (TBM - Tunnel Boring Machine), halk arasında "köstebek" olarak da bilinen, sert kaya veya yumuşak zemin içinde, dairesel bir kesit...

Görüntüle
Abyssinian (Habeş) Kedisi Nedir?

Abyssinian (Habeş kedisi), kökeninin Etiyopya (eski adıyla Habeşistan) veya Antik Mısır'a dayandığına inanılan, en eski kedi ırklarından biridir. Vahş...

Görüntüle
Bir Elektrikli Süpürge Tozu Nasıl Çeker?

Bir elektrikli süpürgenin tozu ve kiri çekmesi, basit bir "vakum" veya "düşük basınç alanı" oluşturma prensibine dayanır. Süpürgenin içinde, bir elekt...

Görüntüle
Nükleer Fisyon ve Füzyon Arasındaki Fark Nedir?

Nükleer fisyon ve füzyon, her ikisi de atom çekirdeklerinden muazzam miktarda enerji açığa çıkaran nükleer reaksiyonlardır, ancak tamamen zıt prensipl...

Görüntüle
Neden bazı hayvanlar renk değiştirir?

Renk değiştirme kamuflaj, eş seçimi ve sıcaklık kontrolü amaçlıdır.Derideki özel hücreler bu değişimi sağlar.

Görüntüle