Bir Ülkenin "İnsani Gelişme Endeksi" (HDI) Nasıl Hesaplanır?

İnsani Gelişme Endeksi (Human Development Index - HDI), bir ülkenin ortalama başarısını sadece ekonomik büyüme ile değil, aynı zamanda insan yaşamının temel boyutlarını da dikkate alarak ölçen bir bileşik istatistiktir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yıllık olarak yayımlanır.

HDI, bir ülkenin sadece zenginliğine değil, halkının refahına ve potansiyeline de odaklanır. Üç temel boyutu bir araya getirerek hesaplanır: 1. Uzun ve Sağlıklı Bir Yaşam: Doğuşta beklenen yaşam süresi ile ölçülür. 2. Bilgiye Erişim: İki gösterge ile ölçülür: ortalama okula gitme süresi (25 yaş ve üzeri yetişkinler için) ve beklenen okula gitme süresi (okul çağındaki çocuklar için). 3. Makul Bir Yaşam Standardı: Kişi başına düşen Gayri Safi Milli Gelir (GSYİH'den farklı olarak, ülke vatandaşlarının yurt dışındaki gelirlerini de içerir) ile ölçülür. Bu üç boyutun geometrik ortalaması alınarak, 0 ile 1 arasında bir HDI değeri elde edilir. Ülkeler bu değere göre "çok yüksek", "yüksek", "orta" ve "düşük" insani gelişme kategorilerine ayrılır.

Kelimeler: insani gelişme endeksi, hdi, undp, kalkınma, ekonomi, sağlık, eğitim, refah