Küresel Hava Durumu Düzenleyicileri: El Niño ve La Niña
El Niño ve La Niña, "El Niño-Güney Salınımı" (ENSO) olarak bilinen, Pasifik Okyanusu'nun tropikal kuşağındaki okyanus yüzey sıcaklıkları ve atmosferik basınçtaki periyodik ve doğal dalgalanmalardır. Bu olaylar, dünyanın dört bir yanındaki hava durumunu ve iklim desenlerini önemli ölçüde etkiler.
Normal Koşullar: Normal bir yılda, Pasifik'in tropik kuşağı boyunca doğudan batıya doğru güçlü "alize" rüzgarları eser. Bu rüzgarlar, sıcak yüzey suyunu Güney Amerika kıyılarından Avustralya ve Endonezya'ya doğru iter. Bu nedenle, Batı Pasifik sıcak ve yağışlı, Doğu Pasifik (Peru ve Ekvador kıyıları) ise daha soğuk ve kuraktır.
El Niño: El Niño olayları sırasında, bu alize rüzgarları zayıflar veya hatta tersine döner. Bu durum, normalde batıda biriken sıcak su kütlesinin doğuya, yani Güney Amerika kıyılarına doğru geri yayılmasına neden olur. Doğu Pasifik'in suları normalden önemli ölçüde ısınır. Bu, normal hava desenlerini alt üst eder: Endonezya ve Avustralya'da kuraklık yaşanırken, Peru ve ABD'nin güneyinde seller ve şiddetli yağışlar görülür.
La Niña: La Niña ise, normal koşulların daha da güçlenmiş halidir. Alize rüzgarları normalden çok daha kuvvetli eser ve daha fazla sıcak suyu Batı Pasifik'e yığar. Bu da Doğu Pasifik'in normalden daha da soğumasına neden olur. La Niña genellikle El Niño'nun tam tersi etkilere yol açar; Endonezya'da seller, ABD'nin güneybatısında ise kuraklık şiddetlenir. Bu döngü, genellikle 2 ila 7 yıl arasında düzensiz aralıklarla tekrarlanır.
Kelimeler: el niño, la niña, enso, doğa olayları, iklim, meteoroloji, okyanus, pasifik
İlgini Çekebilir
Neden Bazı Metaller Mıknatıs Tarafından Çekilir, Bazıları Çekilmez?
Bir metalin mıknatıs tarafından çekilip çekilmemesi, o metalin atomik yapısı ve elektronlarının davranışı ile ilgilidir. Sadece "ferromanyetik" olarak...
GörüntüleKatalizörler Kimyasal Reaksiyonları Nasıl Hızlandırır?
Katalizör, bir kimyasal reaksiyona girdiğinde kendisi kalıcı bir değişikliğe uğramadan reaksiyonun hızını artıran bir maddedir. Biyolojideki enzimler ...
GörüntüleÇiçek tohumları ne kadar sürede çimlenir?
Çiçek türüne göre değişmekle birlikte çoğu tohum 5-21 gün arasında çimlenir.
Görüntüleİsviçre Peynirindeki Deliklerin Sebebi Nedir?
İsviçre peyniri (Emmental, Gravyer gibi) yapımındaki o meşhur deliklerin veya "gözlerin" oluşumu, üretim sürecinde kullanılan belirli bakteri kültürle...
GörüntüleNeden yıldızlar gece parlar?
Yıldızlar, çekirdeklerindeki nükleer reaksiyonlar sayesinde enerji açığa çıkarır.Bu enerji ışık olarak uzaya yayılır.
GörüntüleSavunmanın Özgür Adamı: Libero Pozisyonu
Libero (İtalyanca "özgür"), futbolda savunma hattının arkasında, stoperlerin gerisinde oynayan ve belirli bir oyuncuyu marke etme görevi olmayan "süpü...
GörüntüleUzay Nedir?
Uzay, gök cisimlerinin (gezegenler, yıldızlar, galaksiler) arasında bulunan, neredeyse mükemmel bir vakumdan oluşan, sonsuz olduğu düşünülen üç boyutl...
GörüntüleNeden bazı ağaçların yaprakları kışın sararır?
Klorofil parçalanır ve diğer pigmentler ortaya çıkar.Bu süreç fotosentez faaliyetlerinin azalmasıyla ilgilidir.
GörüntüleKar Taneleri Nasıl Oluşur ve Neden Hepsi Farklıdır?
Kar taneleri, atmosferin yüksek katmanlarında, sıcaklık donma noktasının (0°C) altına düştüğünde, su buharının doğrudan katı hale geçerek buz kristall...
GörüntüleKonuşmadaki "Tonlama" (Intonation) Anlamı Nasıl Etkiler?
Tonlama, konuşma sırasında sesimizin perdesinin (tizliğinin veya pesliğinin) yükselip alçalmasıdır. Yazılı metinde noktalama işaretlerinin yaptığı işi...
Görüntüle