Uzay Araçları "Kütleçekimsel Sapan" (Gravity Assist) Manevrasını Nasıl Kullanır?

Kütleçekimsel sapan veya yerçekimi yardımı manevrası, bir uzay aracının, bir gezegenin veya başka bir büyük gök cisminin yanından geçerken, o cismin kütle çekimini ve yörünge hızını kullanarak kendi hızını ve yönünü değiştirmesi tekniğidir. Bu, uzay yolculuklarında yakıttan büyük ölçüde tasarruf sağlayan dahiyane bir yöntemdir.

Bir uzay aracı bir gezegene yaklaştığında, gezegenin kütle çekimi onu kendine doğru çekerek hızlandırır. Gezegenin yanından geçip uzaklaşırken ise, gezegenin çekimi bu kez aracı yavaşlatır. Eğer gezegen hareketsiz olsaydı, araç gezegenden ayrılırken kazandığı hızı tamamen kaybederdi. Ancak gezegen, Güneş etrafında muazzam bir hızla hareket etmektedir. Uzay aracı, gezegenin yörünge hareketinin "arkasından" yaklaşıp yanından geçtiğinde, gezegenin yörünge momentumunun bir kısmını "çalar" ve gezegene göre aynı hızla ayrılsa da, Güneş'e göre hızı önemli ölçüde artmış olur. Tıpkı hareket eden bir trene atlayıp inmek gibi. Bu manevra, Voyager gibi derin uzay görevlerinin, çok az yakıtla Güneş Sistemi'nin dışına ulaşmasını mümkün kılmıştır.

Kelimeler: kütleçekimsel sapan, gravity assist, uzay, yörünge mekaniği, uzay aracı, voyager, astrofizik