1858'de Londra'yı Saran "Büyük Koku" (The Great Stink) Neydi?
"Büyük Koku", 1858 yılının olağanüstü sıcak yazında, Londra şehrinin ana arteri olan Thames Nehri'nin, kanalizasyon ve endüstriyel atıklarla aşırı derecede kirlenmesi sonucu, dayanılmaz bir koku yaymasıyla ortaya çıkan bir halk sağlığı ve çevre felaketidir.
O dönemde, Londra'nın kanalizasyon sistemi yetersizdi ve milyonlarca insanın lağım atığı doğrudan Thames Nehri'ne akıyordu. 1858 yazının sıcak ve kurak geçmesi, nehrin su seviyesini düşürdü ve normalde akıntıyla giden atıkların, nehrin ortasında birikerek fermente olmasına neden oldu. Şehri, dayanılmaz bir leş ve lağım kokusu sardı. Koku o kadar yoğundu ki, Parlamento binasının pencerelerine kireçli bezler asılmasına rağmen, milletvekilleri çalışamaz hale geldi ve Parlamento'nun taşınması bile düşünüldü. Bu felaket, aynı zamanda tifo ve kolera gibi hastalıkların yayılmasına neden olan "miyasma teorisi"nin (hastalıkların kötü kokulardan yayıldığı inancı) de etkisiyle, kamuoyunda büyük bir paniğe yol açtı. "Büyük Koku", ironik bir şekilde, politikacıları nihayet harekete geçmeye zorladı. Mühendis Joseph Bazalgette liderliğinde, Londra'nın modern kanalizasyon sisteminin inşası hızla onaylandı ve bu, şehrin halk sağlığı tarihinde bir dönüm noktası oldu.
Kelimeler: büyük koku, the great stink, londra, tarih, çevre kirliliği, halk sağlığı, kanalizasyon, şaşırtıcı hikayeler
İlgini Çekebilir
Beagle Nedir?
Beagle, kökeni İngiltere'ye dayanan, küçük ile orta boy arasında, güçlü bir koku alma duyusuna sahip bir av köpeği (scent hound) ırkıdır. Neşeli, mera...
GörüntüleTüylerimiz Neden Diken Diken Olur?
Tüylerin diken diken olması, bilimsel adıyla "piloereksiyon", her bir kıl köküne bağlı olan minik "arrector pili" kaslarının kasılmasıyla meydana gele...
GörüntüleKar Taneleri Nasıl Oluşur ve Neden Hepsi Farklıdır?
Kar taneleri, atmosferin yüksek katmanlarında, sıcaklık donma noktasının (0°C) altına düştüğünde, su buharının doğrudan katı hale geçerek buz kristall...
GörüntüleOkyanusun Yıkıcı Gücü: Tsunami Nasıl Oluşur?
Tsunami, genellikle okyanus tabanında meydana gelen büyük ve ani bir dikey yer değiştirme sonucu oluşan dev dalga serisidir. Tsunamilerin en yaygın ne...
Görüntüle"Kara Cuma" (Black Friday) Alışveriş Çılgınlığı Nasıl Başladı?
"Kara Cuma", Amerika Birleşik Devletleri'nde, Şükran Günü'nden (Kasım ayının dördüncü Perşembesi) sonraki Cuma gününe verilen isimdir ve geleneksel ol...
Görüntüle"Kambriyen Patlaması" Nedir?
Kambriyen Patlaması, jeolojik zaman cetvelinde yaklaşık 541 milyon yıl önce başlayan ve görece kısa bir süre (yaklaşık 10-25 milyon yıl) içinde, hayva...
Görüntüle"Gaz Devi" Nedir?
Gaz devi, katı bir yüzeyi olmayan ve büyük ölçüde hidrojen ve helyum gibi hafif gazlardan oluşan, devasa bir gezegen türüdür. Bu gezegenler, Güneş Sis...
GörüntüleMimaride "Brütalizm" Akımı Nedir?
Brütalizm, 1950'ler ile 1970'ler arasında popüler olan ve ham, işlenmemiş betonun (Fransızca: béton brut) cömertçe kullanılmasıyla karakterize edilen ...
GörüntüleGitHub Pages Nedir?
GitHub Pages, kişisel, kurumsal veya proje sayfaları için statik web sitelerini, doğrudan bir GitHub reposundan (kod deposundan) ücretsiz olarak barın...
GörüntüleFarenin Kavrama Tipleri (Palm, Claw, Fingertip) Nelerdir?
Bir fareyi tutma şekliniz, yani "kavrama tipiniz" (grip style), hem konforunuzu hem de performansınızı, özellikle de oyunlarda, önemli ölçüde etkiler....
Görüntüle