"Doğrulama Yanlılığı" (Confirmation Bias) Nedir?

Doğrulama yanlılığı, insanların mevcut inançlarını, beklentilerini veya hipotezlerini doğrulayan bilgileri fark etme, tercih etme, yorumlama ve hatırlama eğilimidir. Aynı zamanda, kendi inançlarıyla çelişen bilgileri görmezden gelme, göz ardı etme veya onlara daha az ağırlık verme eğilimini de içerir.

Bu, en yaygın bilişsel yanlılıklardan biridir ve karar alma süreçlerimizi derinden etkiler. Örneğin, belirli bir siyasi görüşe sahip bir kişi, sadece kendi görüşünü destekleyen haber kaynaklarını takip etme ve karşıt görüşleri "yanlı" veya "yanlış" olarak etiketleme eğilimindedir. Bir yatırımcı, yatırım yaptığı bir hisse senedi hakkında sadece olumlu haberleri dikkate alıp, olumsuz haberleri görmezden gelebilir. Doğrulama yanlılığı, insanların "yankı odaları" ve "filtre balonları" içinde kalmasına, yeni bilgilere kapalı olmasına ve hatalı inançlarını sürdürmesine neden olur. Bu yanlılığın üstesinden gelmek, kendi inançlarımızı aktif olarak sorgulamayı ve karşıt görüşleri bilinçli olarak aramayı gerektirir.

Kelimeler: doğrulama yanlılığı, confirmation bias, bilişsel yanlılık, psikoloji, karar verme, yankı odası