Hukukta "Zehirli Ağacın Meyvesi" (Fruit of the Poisonous Tree) Doktrini Nedir?

"Zehirli ağacın meyvesi", özellikle ABD hukukunda, hukuka aykırı bir şekilde elde edilen bir kanıttan yola çıkılarak ulaşılan diğer tüm kanıtların da, ilk kanıt "zehirli" olduğu için, geçersiz ve mahkemede kullanılamaz olduğunu belirten bir hukuk doktrinidir.

Bu doktrin, "dışlama kuralı"nın (exclusionary rule) bir uzantısıdır. Örneğin, polis bir şüphelinin evini yasa dışı bir şekilde (arama izni olmadan) ararsa, bu arama sırasında bulduğu bir silah (bu "zehirli ağaç"tır) mahkemede delil olarak kullanılamaz. "Zehirli ağacın meyvesi" doktrini ise daha ileri gider: Eğer polis, bu yasa dışı olarak bulduğu silah üzerinde yaptığı balistik inceleme sonucunda, silahın başka bir cinayette kullanıldığını tespit ederse, bu yeni cinayetle ilgili kanıtlar da ("zehirli ağacın meyvesi") genellikle mahkemede kabul edilmez. Çünkü bu kanıtlara, başlangıçtaki yasa dışı eylem olmadan ulaşılamayacaktı. Bu doktrinin amacı, polisin anayasal hakları (özellikle Dördüncü Değişiklik'teki makul olmayan aramalara karşı koruma hakkını) ihlal etmesini engellemek ve yasa dışı yollarla kanıt toplamasını caydırmaktır.

Kelimeler: zehirli ağacın meyvesi, hukuk, ceza hukuku, delil, dışlama kuralı, anayasa hukuku