Neden Bazı Giysiler (Yün Gibi) Yıkandığında Çeker?

Yün gibi doğal hayvan liflerinden yapılmış giysilerin yıkandığında çekmesi (küçülmesi), liflerin karmaşık yapısı ve su ile ısıya verdiği tepkiden kaynaklanır. Yün lifleri, mikroskop altında bakıldığında, balık pulları gibi üst üste binmiş küçük "pullarla" (kütikül) kaplıdır.

Yünlü bir giysi sıcak suyla yıkandığında ve özellikle de mekanik bir hareketle (çamaşır makinesinin dönmesi gibi) çalkalandığında, bu pullar açılır ve birbirine daha sıkı bir şekilde takılır. Islak yün lifleri ayrıca şişer ve daha esnek hale gelir. Kuruma sırasında ise lifler büzüşür ve bu birbirine geçmiş pullar nedeniyle orijinal konumlarına tam olarak dönemezler. Bu durum, liflerin birbirine daha da yaklaşmasına, kumaşın genel yapısının sıkılaşmasına ve sonuç olarak giysinin çekmesine veya keçeleşmesine neden olur. Soğuk suyla ve nazik bir programda yıkamak, bu çekmeyi en aza indirmeye yardımcı olabilir.

Kelimeler: yün çekmesi, keçeleşme, tekstil, yıkama, giysi bakımı, lif yapısı

İlgini Çekebilir

"Kritik Kütle" Kavramı Fizik ve Sosyolojide Ne Anlama Gelir?

Kritik kütle, hem nükleer fizikte hem de sosyolojide, bir sürecin kendi kendini sürdürebilir hale gelmesi için gereken minimum miktarı ifade eden bir ...

Görüntüle
Bir Orkestrayı Yöneten "Şef"in Görevleri Nelerdir?

Orkestra şefi veya "maestro", bir orkestra veya koro performansının sanatsal lideri ve birleştirici gücüdür. Görevi, sadece elindeki batonla tempo tut...

Görüntüle
Monitör Nedir?

Monitör, bir bilgisayarın ekran kartı tarafından üretilen görsel sinyalleri, kullanıcıların görebileceği bir görüntüye dönüştüren bir çıktı (output) c...

Görüntüle
"Pirüs Zaferi" (Pyrrhic Victory) Ne Demektir?

"Pirüs zaferi", kazanılan bir zaferin, bu zafer uğruna verilen kayıpların o kadar ağır olması nedeniyle, aslında bir yenilgiden farksız olduğu durumla...

Görüntüle
Helyum Gazı Sesi Neden İncelir?

Bir balondan helyum gazı çekip konuştuğumuzda sesimizin komik bir şekilde incelmesi, ses tellerimizin daha hızlı titreşmesinden değil, sesin havadaki ...

Görüntüle
Kaktüs Nedir?

Kaktüs, Cactaceae familyasına ait, genellikle sıcak ve kurak çöl ortamlarında yaşamak için özel adaptasyonlar geliştirmiş, etli (sukkulent) bir bitki ...

Görüntüle
"Epigenetik" Nedir ve Genlerimiz Kaderimiz midir?

Epigenetik, DNA diziliminde herhangi bir değişiklik olmadan, genlerin "ifadesinin" (yani hangi genlerin aktif veya pasif olacağının) çevresel faktörle...

Görüntüle
Titanic Neden "Batmaz" Olarak Anılıyordu?

Titanic'in "batmaz" olarak anılması, hem dönemin mühendislik algısı hem de medyanın yarattığı bir abartıdan kaynaklanıyordu. Gemi, o zamanın en ileri ...

Görüntüle
Tarihteki En Kısa Savaş Ne Kadar Sürdü?

Tarihte kaydedilmiş en kısa savaş, 27 Ağustos 1896'da, Birleşik Krallık ile Zanzibar Sultanlığı arasında yaşanan "Anglo-Zanzibar Savaşı"dır.Savaş, İng...

Görüntüle
Okyanusların "Büyük Taşıyıcı Bant" Akıntısı Nedir? (Termohalin Döngü)

Termohalin döngü veya "Büyük Okyanus Taşıyıcı Bandı", sıcaklık (termo) ve tuzluluk (halin) farklarına dayanan, tüm dünya okyanuslarını birbirine bağla...

Görüntüle