"Yük Kültleri" (Cargo Cults) Nedir?
"Yük kültleri", genellikle Melanezya'daki izole kabilelerde, II. Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında ortaya çıkan ilginç bir sosyo-dini harekettir. Bu hareketler, Batılıların (askerler, sömürge yetkilileri) getirdiği teknolojik malların ("kargo") kökenini ve nasıl elde edildiğini anlayamayan yerli halkın, bu malları tekrar elde etmek için Batılıların davranışlarını taklit ettiği ritüeller etrafında şekillenir.
Savaş sırasında, bu kabileler ilk kez uçakların indiğini, Batılıların telsizle konuştuğunu ve gökten yiyecek, giysi, çadır gibi değerli "kargoların" geldiğini gördüler. Savaş bittikten sonra bu kargo akışı aniden kesildi. Yerli halk, bu kargoların atalarından gelen ruhani hediyeler olduğuna ve Batılıların bu hediyeleri elde etmek için belirli ritüeller (marş yapma, bayrak direkleri dikme, telsiz kulübeleri inşa etme gibi) yaptığını düşündü. Bu nedenle, kargoların tekrar gelmesini sağlamak için, bambudan uçaklar, ahşaptan kontrol kuleleri ve hindistan cevizi kabuğundan kulaklıklar yaparak Batılıların davranışlarını birebir taklit etmeye başladılar. Bu kültler, teknoloji ve modernlikle karşılaşan geleneksel toplumların bu değişimi nasıl anlamlandırmaya çalıştığının bir örneğidir.
Kelimeler: yük kültü, cargo cult, antropoloji, sosyoloji, melanezya, din, ritüel
İlgini Çekebilir
Ekonomide "Giffen Malı" (Giffen Good) Paradoksu Nedir?
Giffen malı, temel talep yasasına ("bir malın fiyatı arttığında, o mala olan talep düşer") aykırı davranan, son derece nadir ve teorik bir mal türüdür...
GörüntüleFizikte "Gözlemci Etkisi" (Observer Effect) Ne Anlama Gelir?
"Gözlemci etkisi", bir sistemi veya fenomeni gözlemleme eyleminin, o sistemin veya fenomenin kendisini kaçınılmaz olarak değiştirdiği veya etkilediği ...
GörüntüleBir Zürafa Su İçmek İçin Neden Bacaklarını Ayırmak Zorundadır?
Bir zürafanın su içerken ön bacaklarını iki yana doğru açarak garip bir pozisyon alması, onun olağanüstü anatomisiyle ilgili bir zorunluluktur. Zürafa...
GörüntüleDünyanın En Uzun Savunma Hattı: Çin Seddi
Çin Seddi, Çin'in kuzeybatısı boyunca uzanan, dünyanın en uzun savunma duvarı ve insan eliyle yapılmış en büyük yapılarından biridir. Sanılanın aksine...
GörüntüleYumurta Kabuğu Neden Bu Kadar Kırılgandır?
Yumurta kabuğunun kırılganlığı, onun temel yapısı ve işleviyle ilgilidir. Yumurta kabuğu, büyük ölçüde (%95-97) "kalsiyum karbonat" (CaCO³) kristaller...
GörüntüleEvrenin Sırlarını Aralayan Dev: Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC)
Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC), dünyanın en büyük ve en güçlü parçacık hızlandırıcısıdır. İsviçre-Fransa sınırında, yerin yaklaşık 100 metre altınd...
GörüntüleArabanın "Geri Vitesi" Nasıl Çalışır?
Bir arabanın geri vitesi, motorun gücünü tekerleklere ileten şanzımanın (vites kutusu) içindeki dişlilerin yönünü değiştirerek, tekerleklerin ileri ye...
GörüntüleDünyanın en hızlı hayvanı hangisidir?
Peregrin doğanı dalışta saatte 380 km hıza ulaşabilir.Bu onu dünyanın en hızlı hayvanı yapar.
Görüntüle"Gecikme" (Latency) Nedir?
Gecikme (Latency), bir bilgisayar ağında, bir veri paketinin kaynaktan hedefe gitmesi için geçen süreyi ifade eden bir ölçümdür. Genellikle milisaniye...
GörüntüleEndülüs Zarafetinin Zirvesi: El Hamra Sarayı
El Hamra Sarayı, İspanya'nın Endülüs bölgesindeki Granada şehrinde, şehre hakim bir tepe üzerinde yer alan, görkemli bir saray ve kale kompleksidir. "...
Görüntüle