"Top Yıldırımı" (Ball Lightning) Fenomeni Nedir?
Top yıldırımı, bir fırtına sırasında veya sonrasında, havada süzülen, hareket eden ve genellikle birkaç saniye sonra kaybolan, portakal veya greyfurt büyüklüğünde, ışık saçan küresel bir nesne olarak tanımlanan, nadir görülen ve gizemli bir atmosferik fenomendir.
Yüzyıllardır görgü tanıkları tarafından rapor edilmesine rağmen, top yıldırımı son derece kısa ömürlü ve öngörülemez olduğu için bilimsel olarak incelenmesi çok zordur. Bu nedenle, ne olduğu ve nasıl oluştuğu hakkında kesin bir fikir birliği yoktur. Öne sürülen teoriler arasında şunlar bulunur: Silikon Nanoparçacık Teorisi: Normal bir yıldırım yere çarptığında, topraktaki silisyum dioksiti buharlaştırır. Bu buhar, havadaki oksijenle reaksiyona girerek parlayan bir silikon nanoparçacık ağı oluşturur. Plazma Teorileri: Bir yıldırımın oluşturduğu manyetik alan tarafından hapsedilmiş, küresel bir plazma (iyonize gaz) topu olabileceği düşünülmektedir. Diğer teoriler ise mikrodalga radyasyonu veya minyatür kara delikler gibi daha egzotik açıklamalar öne sürer. Top yıldırımı, hala modern bilimin açıklayamadığı en ilginç doğal gizemlerden biridir.
Kelimeler: top yıldırımı, ball lightning, atmosferik fenomen, gizem, fizik, plazma, meteoroloji
İlgini Çekebilir
Astronomide "Kızıla Kayma" ve "Maviye Kayma" Ne Anlama Gelir?
Kızıla kayma (redshift) ve maviye kayma (blueshift), bir ışık kaynağının (bir yıldız veya galaksi gibi) bir gözlemciye göre hareket etmesi nedeniyle, ...
GörüntüleAlkol Fermantasyonu (Bira ve Şarap) Nasıl Gerçekleşir?
Alkol fermantasyonu, maya (özellikle Saccharomyces cerevisiae türü) gibi bazı mikroorganizmaların, şekerleri oksijensiz bir ortamda enerjiye dönüştürm...
GörüntüleBiyolojide "Tür" Kavramı Ne Anlama Gelir?
"Tür" (species), biyolojik sınıflandırmanın (taksonomi) en temel ve en özel birimidir. En yaygın kullanılan tanımı, "Biyolojik Tür Tanımı"dır ve biyol...
GörüntüleEvren Sürekli Genişliyorsa, Neyin İçinde Genişliyor?
Bu, kavranması en zor kozmolojik sorulardan biridir, çünkü günlük deneyimlerimizle çelişir. Sorunun cevabı şudur: Evren, hiçbir şeyin "içinde" genişle...
GörüntüleHorlama Nedir ve Neden Olur?
Horlama, uyku sırasında üst solunum yollarının (burun ve boğazın arka kısmı) kısmen daralması veya tıkanması sonucu, havanın bu daralmış bölgeden geçe...
Görüntüle"Dozer" (Buldozer) Nedir?
Dozer veya Buldozer, ön tarafında, "bıçak" (blade) adı verilen, büyük ve ağır bir metal levha bulunan, son derece güçlü, paletli bir iş makinesidir. T...
GörüntüleDokunmatik Ekranlar Nasıl Çalışır?
Günümüzdeki akıllı telefon ve tabletlerde kullanılan dokunmatik ekranların büyük çoğunluğu "kapasitif" teknolojiye dayanır. Bu ekranlar, insan vücudun...
Görüntüle"Kanatçık" (Flap) ve "Slat" Nedir?
Flaplar ve slat'lar, bir uçağın kanatları üzerinde bulunan ve özellikle düşük hızlarda (kalkış ve iniş gibi) kaldırma kuvvetini artırmak için kullanıl...
GörüntüleAy neden hep aynı yüzünü gösterir?
Ay, Dünya ile kütle çekim kilidi (tidal locking) durumundadır.Bu durum, Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönüş süresi ile Dünya etrafındaki dolanma süre...
GörüntüleYerin Derinliklerinden Gelen Öfke: Volkanik Patlama
Volkanik patlama, Dünya'nın mantosundan gelen erimiş kaya (magma), gazlar ve küllerin, bir yanardağın ağzından veya çatlaklarından yeryüzüne şiddetli ...
Görüntüle